Blog

Şirket Türleri Nedir ve Özellikleri Nelerdir?

Şirket türleri nedir sorusuna yanıt vermen önce şirket kavramına ve hangi amaçlara hizmet ettiğine değinmekte fayda vardır.

Şirket; herhangi bir ürün satışı veya sunulacak hizmet karşılığında kazanç sağlamak amacıyla yapılacak tüm faaliyetleri yasalara uygun şekilde uygulamak adına kurulan ticari ve resmi yapıdır.

En az iki veya daha fazla kişinin ticari bir girişimde bulunarak, bu girişimden kar sağlamak adına emeklerini ve iş süreçleri için gerekli olacak sermayeyi bir araya getirmeleri ile oluşan ticari ortaklıklar olarak da tanımlanabilen şirketler; yapısal özellikleri açısından ikiye ayrılmaktadırlar.

Yeni bir ticari girişimde bulunacak kişilerin (ortakların) gerek sermaye dağılımlarını belirlemek gerekse işletmenin yönetim şeklini ve kazançların ne şekilde pay edileceğini belirlemek adına Türk Ticaret Kanunda belirtilen kriterlere göre kurulmaları gereken şirketler, temelde; adi şirketler ve ticaret şirketleri olarak iki farklı başlıkta tanımlanmaktadırlar.

Adi şirketler; tüzel bir kişiliğe sahip olmayan, ortaklar arasında yapılan özel sözleşmeler ile kurulan ve Türk Borçlar Kanununda yer alan maddeler gereği, sahiplerinin varlıklarından ayrı bir varlığı bulunmayan şirketlerdir.

Ticari şirket türleri ise; Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan maddeler kapsamında kurulan tüzel kişiliğe sahip, ortaklarının şirket borçlarına veya alacaklarına karşı belirli oranlarda ve çeşitlerde sorululuk sahibi olduğu yapılardır. Ticari şirket türleri, yapıları gereği kendi içinde 5 farklı çeşitte kurulabilen yapılardır. Ticari şirket türleri arasında yer alan ve yapısal olarak birbirinden farklılıklar gösteren bu şirket türleri nelerdir ve şirket özellikleri nedir gibi konular ortaklıklar kurulmadan önce doğru irdelenmesi gereken en önemli unsurlardır.

Anonim Şirket
Limited Şirket
Kollektif Şirket
Komandit Şirket
Kooperatif Şirket

Yukarıda belirtilen beş ana başlıkta inceleyeceğimiz bu ticari şirket türleri ve özellikleri ile ilgili detaylı bilgilere geçmeden önce ülkemizde şirket kuruluş işlemlerinin nasıl yapıldığını, hangi süreçleri kapsadığını ve kuruluş işlemlerinin ne gibi masraf kalemlerinden oluştuğunu da bu yazımızda paylaşmak doğru olacaktır.

Şirket Kuruluş İşlemleri Nasıl Gerçekleştirilir?

Ülkemizde şirket kuruluş işlemleri; Ticaret Bakanlığı bünyesinde yer alan ticaret odalarına bağlı ticaret sicil müdürlüklerinde gerçekleştirilmektedir. Ancak şirket kuruluşlarında en önemli konu, doğru yönlendirme yapabilecek, tüm kuruluş süreçleri ile sonrasındaki vergilendirme ve muhasebe işlemlerini şirket adına yürütebilecek profesyonel, işine hakim bir mali müşavirlik bürosundan danışmanlık almaktır. Bu süreçte kurulacak şirketin türünü belirlemek, ileride yaşanabilecek gelişmeleri irdelemek ve şirket çıkarlarını gözetecek kanunları ve hakları öğrenmek adına avukatlık hizmeti almak da faydalı olacaktır.

Teknolojinin ilerlemesi ile internet ortamına da taşınan şirket kuruluş işlemleri; Merkezi Sicil Kayıt Sistemi olan MERSİS üzerinden elektronik ortamda da takip edilebilmektedir. Şirket kuruluş işlemlerini gerçekleştirmek isteyen girişimcilerin MERSİS sisteminde oluşturacakları üyelikler ile başlatabilecekleri başvurular, kuruluş süreçlerinin en önemli adımıdır.

Şirket kurulumu için gerekli olan konuların başında, şirketin faaliyet göstereceği konuların net bir şekilde belirtilmesi ve gerekli olacak tüm evrakların yanı sıra şirket adresin belirlenmesi ve ortaklı yapılarının netleştirilmesi gerekmektedir. Kuruluş işlemleri esnasında şirketin faaliyet göstereceği fabrika, atölye, ofis veya günümüzde çokça tercih sebebi olan sanal ofis adreslerinin netleştirilmesi, denetimi sırasında yetkili merciler tarafından yapılacak değerlendirmeler ve doğrulamalar açısından önemlidir.

Ticaret sicil müdürlüklerinde yürütülen işlemler kapsamında, şirketi temsile yetkili kişilerin isim ve imza beyanlarının yapılması ve noter aracılığıyla yapılan bu beyanların ilgili müdürlüğe teslimi, şirket sermayesine göre hesaplanacak “Rekabet Kurumu Payı” yatırılması gerekmektedir.

Şirket kuruluşu için gerekli olacak diğer önemli evraklar ise; ortaklara ait kimlik bilgileri, ikametgah adres bilgileri, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatları, SGK veya Bağkur başvuruları, vergi dairelerine yapılan başvurular karşılığı alınan belgelerdir.

Şirket Kuruluş Masrafları Nelerdir?

Şirket kuruluş maliyetleri, Ticaret Bakanlığı tarafından her yıl yayınlanan tebliğler ve ticaret odaları tarafından yürürlüğe alınan uygulamalar çerçevesinde ve şirket türlerine göre değişiklikler göstermektedir.

Rekabet kurumu payı
Şirket sermaye ön ödeme payı
Noter masrafları
Vergi dairesi masrafları
Ticaret odası masrafları
SGK ve/veya BAĞKUR başvuru evrak masrafları

Anonim Şirket Nedir?

Anomin şirket; işletme sermayesi paylara bölünmüş olan ve bu pay sahiplerinin sadece taahhüt ettikleri sermaye payları karşılığında şirkete karşı sorumlu oldukları bir ticari yapıdır.

Limited Şirket Nedir?

Limited şirket; ortaklarının sayısının 50’yi geçemeyeceği, gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabilen bir şirket türüdür.

Kollektif Şirket Nedir?

Kollektif şirketler, en az iki gerçek kişi tarafından kurulan ve ortakların şirket borçlarından tüm şahsi malvarlıkları ile sorumlu oldukları ticari şirketlerdir.